پژوهش حاضر به بررسی نقش اعتبارات خرد در مرحله بازسازی آثار بحران در سه سال پس از زلزله پنجم دی ماه 1382 بم، در روستای پشت رود بم، با دو روش پیمایش و مصاحبه عمقی می پردازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که با واگذاری اعتبارات خرد به زنان، از مخاطرات مالی خانوارها کاسته شده و با حضور زنان در قالب گروه های داوطلب، این شبکه خرده وام دهی به صورت مرکزی برای تجمع زنان و تبادل نظرات و عقاید و نیز همدلی آنها درآمده و از این رهگذر، به بازسازی شبکه های اجتماعی و همسایگی تخریب شده در جریان زلزله یاری رسانده است. همچنین، مشارکت پذیری، اعتماد اجتماعی، ارتقای شخصیت زنان در میان اطرافیان، احساس رضایتمندی، و احساس بی قدرتی در قالب متغیرهای مستقل تبیین کننده 0.622 واریانس احساس امیدواری است که در قالب متغیر وابسته، نقشی مهم در بازسازی روانی پس از زلزله دارد. از میان متغیرهای مستقل، احساس بی قدرتی با ضریب تاثیر 0.516- دارای بیشترین تاثیر بر احساس امیدواری است.

پژوهش حاضر با هدف تحلیل روند موفقیت صندوق اعتبارات خرد زنان روستایی با استفاده از اصول ارزشیابی مدیریت پروژه در استان لرستان انجام شد. جامعه آماری شامل 750 نفر از زنان عضو صندوق اعتبارات خرد بود که با استفاده از جدول کرجسی و مورگان، حجم نمونه 257 نفر انتخاب شد. ابزار جمع آوری داده ها پرسشنامه ای محقق ساخت بود، که روایی آن با نظر اعضای هیئت علمی گروه ترویج و آموزش کشاورزی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان و کارشناسان سازمان جهاد کشاورزی استان لرستان و پایایی آن از طریق محاسبه آلفای کرونباخ تأیید شد. برای تحلیل داده ها در بخش آمار توصیفی، از آماره های میانگین، انحراف معیار، فراوانی و درصد فراوانی و در بخش تحلیل استنباطی، از آزمون همبستگی، آزمون تحلیل واریانس و تحلیل تشخیصی استفاده شد. نتایج گروه بندی حاصل از تحلیل تشخیصی نشان داد که تابع ممیزی قادر است با درجه صحت 4/79 درصد، سه نوع صندوق خوب، متوسط و ضعیف را گروه بندی کند؛ همچنین، 4/76 درصد اعضای صندوق خوب، 5/88 درصد اعضای صندوق متوسط و 5/70 درصد اعضای صندوق ضعیف به طور صحیح در صندوق خود قرار گرفته اند. افزون بر این، بر پایة یافته های آزمون همبستگی، اعضای دارای وضعیت بهتر به لحاظ درآمد، سابقه عضویت در صندوق، تعداد وام دریافتی و مبلغ وام دریافتی، نقش صندوق خرد در زندگی خود را از لحاظ اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و روان شناختی مطلوب تر ارزیابی کردند. بر اساس نتایج مطالعه، ارائه آموزش-های کارآفرینانه و شناسایی خیّران برای حمایت مالی بیشتر از صندوق ها توصیه می شود.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

1چکیده مبسوط مقدمه و هدف: نقش زنان روستایی در اقتصاد روستا و توسعه جوامع کشاورزی در جهان پذیرفته شده است. توسعه کارآفرینی راهکاری است که می تواند جامعه زنان روستایی را به‎سمت بهره وری و خوداتکایی سوق دهد. توانمندسازی اقتصادی زنان روستایی موجب استقلال ایشان در تصمیم گیری ها و بهبود وضع معیشت خانوار خواهد بود. کارآفرینی روستایی به جنبه هایی از اشتغال و درآمدزایی در جامعه روستایی اشاره دارد که عمدتاً از فعالیت های کشاورزی و بومی روستا سرچشمه می گیرد. کارآفرینی، مجموعه تلاش ‏های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی است که موجب می‏شود وضعیت اشتغال و درآمد در یک جامعه بهبود یابد. کارآفرینی موجب پایداری بلندمدت اقتصادی و اجتماعی شده و تاب‏آوری و رقابت‏ پذیری را افزایش می‏دهد. مطالعه حاضر با هدف شناسایی تعیین کننده های توسعه کارآفرینی کسب وکارهای صندوق های اعتبارات خرد زنان روستایی شهرستان مرودشت استان فارس انجام شد زیرا مسئله معیشت پایدار در خانوارهای روستایی به عنوان یکی از چالش های توسعه روستایی مطرح است و می تواند از آسیب های وارد شده مانند مهاجرت روستاییان جلوگیری کند. در مطالعه حاضر بر توسعه روستایی مشاغل خانگی زنان عضو صندوق های اعتبارات خرد با نقش میانجی چرخه عمر کسب وکارها تمرکز شد. چرخه عمر کسب وکار به‎طور خلاصه، مراحل بروز تا افول یک کسب وکار را به مانند یک موجود زنده نشان می دهد که در هر مرحله می توان با اجرای راهکارهای مناسب، انحلال یک کسب وکار را به تأخیر انداخت و به رشد و توسعه آن کمک کرد. متغیرهای متفاوتی چون ویژگی های شخصیتی، فضای کسب وکار و سیاست های دولتی در پژوهش حاضر مطرح و اثر آن بر توسعه کارآفرینی سنجیده شد و در پایان، راهکارهای سیاستی و کاربردی طبق نتایج برای منطقه مورد مطالعه ارائه گردید. مواد و روش ها: تحقیق کاربردی به شیوه توصیفی و انجام شد. روش تحقیق به‎صورت پیمایش و ابزار تحقیق، پرسشنامه‎ای نیمه ساختارمند شامل سئوالات باز و بسته بود. روایی پرسشنامه با نظر استادان کارآفرینی دانشگاه شیراز و پایایی آن با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ مورد سنجش قرار گرفت. جامعه مورد مطالعه تعداد 375 واحد کسب وکار خانگی عضو صندوق های اعتبارات خرد شهرستان مرودشت بود. روش نمونه گیری به‎صورت تصادفی طبقه ای با روش انتساب مناسب بود به این صورت که ابتدا پنج فعالیت کسب وکار گلخانه، صنایع تبدیلی، باغداری، دامداری و مرغداری به عنوان طبقات تحقیق مشخص شد و سپس بر اساس جدول گرجسی و مورگان از بین طبقات، تعداد 190 نفر به‎صورت تصادفی با انتساب متناسب و به‏ عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. برای پردازش اطلاعات و استنتاج نتایج توصیفی و استنباط آماری از نرم ‏افزار SPSS26 و برای نتایج تحلیل مسیر از نرم‏ افزار Amos24 استفاده شد. یافته ها: بر اساس تحلیل همبستگی پیرسون، متغیرهای سیاست‏حمایتی، سیاست تشویقی، مهارت‏ های مدیریتی، استقلال ‏طلبی، توفیق‏ طلبی، ریسک ‏پذیری، آموزش خودگردان، حمایت خانوادگی، تعداد نیروی کار، میزان سرمایه ‏گذاری اولیه و میزان سودآوری رابطه مثبت و معنادار با چرخه عمر کسب وکار دارند. همچنین متغیرهای چرخه عمر، سیاست حمایتی، سیاست تشویقی، سیاست مشاوره‏ای، مهارت ‏های مدیریتی، استقلال‏ طلبی، توفیق‏ طلبی، ریسک ‏پذیری، آموزش خودگردان، حمایت خانوادگی، تحصیلات، تعداد نیروی کار، میزان سرمایه ‏گذاری اولیه و میزان سودآوری رابطه مثبت و معنادار با توسعه کارآفرینی دارند. طبق یافته های مدل تحلیل مسیر، تأثیر متغیرهای چرخه عمر، سیاست تشویقی، مهارت های مدیریتی، استقلال طلبی، مرکز کنترل و توفیق طلبی بر توسعه کارآفرینی معنادار است و بیشترین شدت تأثیر بر متغیر توسعه کارآفرینی مربوط به متغیر استقلال طلبی است. نتیجه گیری: برای شناسایی تعیین کننده های توسعه کارآفرینی زنان روستایی عضو صندوق های اعتبارات خرد زنان روستایی شهرستان مرودشت، متغیرهای شناخته شده پژوهش با استفاده از روش های آماری و تحلیل مسیر مورد سنجش قرار گرفتند. بر مبنای یافته های پژوهش، استقلال طلبی زنان بیشترین تأثیر را بر توسعه کارآفرینی آنان دارد که نشانگر اهمیت ویژگی ‏های شخصیتی زنان در کسب وکار و توسعه آن است. این یافته نشان می دهد که عوامل فردی و شخصیتی زنان برای توسعه کارآفرینی مشاغل ایشان مهم است؛ بنابراین توجه به ویژگی های شخصیتی ایشان به‎خصوص انگیزه دادن به آنها برای اینکه بتوانند سرنوشت کسب وکار خود را در دست بگیرند اهمیت دارد. استقلال ‏طلبی به زنان کمک می ‏کند که در مورد ماندن در کسب‏ وکار و یا رهاکردن آن در صورت مساعد نبودن شرایط، تصمیم بگیرند. برگزاری دوره های مشاوره روان شناختی و استفاده از سازمان های متولی برای برگزاری کلاس های انگیزشی، بحث و مشاوره همگانی و آگاهی رساندن به زنان برای شناسایی جایگاه واقعی اجتماعی و اقتصادی خود برای بالابردن عزت نفس ایشان پیشنهاد می شود. همچنین نتایج مدل تحلیل مسیر نشان داد چرخه عمر کسب وکارها که یک ویژگی منحصربه فرد برای تمام مشاغل است، بر روی توسعه کارآفرینی افراد اثر مستقیم دارد. پیشنهاد می شود مراحل چرخه عمر مشاغل زنان شناسایی شود تا بتوان با ایجاد آموزش های مناسب در هر مرحله از چرخه عمر، فعالیت کارآفرینی زنان را توسعه داد و از انحلال زودهنگام و یا ناخواسته مشاغل خانگی جلوگیری کرد. آموزش مهارت های مدیریتی به زبان ساده، مشاوره با زنان در مورد فضای اقتصادی کسب وکار ایشان، ساماندهی و ارتباط بین گروه های شغلی برای استفاده از تجارب دست اول یکدیگر و همچنین، ایجاد هاب کارآفرینی روستایی برای کشف ایده های ناب و توسعه کارآفرینی در بین زنان از راهکارهای پیشنهادی خواهد بود.

هدف از انجام پژوهش حاضر، تحلیل چالش های صندوق های اعتبارات خرد زنان روستایی می باشد. جامعه آماری این پژوهش، تمامی اعضای صندوق های اعتبارات خرد زنان روستایی استان لرستان بود (N= 772) که 160 نفر از آنان با استفاده از فرمول کوکران به عنوان حجم نمونه تعیین گردید. نمونه ها با استفاده از روش نمونه گیری چندمرحله ای انتخاب و داده های موردنیاز از آنان به وسیله پرسشنامه گردآوری شد. روایی و پایایی پرسشنامه به ترتیب، به روش اعتبار محتوایی و ضریب آلفای کرونباخ (0.96) مورد تایید قرار گرفت. تجزیه وتحلیل داده ها با نرم افزار SPSS و LISREL انجام شد. بر اساس نتایج تحلیل عاملی اکتشافی چالش های صندوق های اعتبارات خرد در توانمندسازی زنان روستایی در استان لرستان به ترتیب اهمیت در هفت نوع چالش های مدیریتی- اداری، قانونی- سیاسی، تولیدی- بازاریابی، ویژگی های اعضاء آموزشی، مالی - اعتباری و چالش های پایشی- برنامه ریزی دسته بندی شدند. این چالش ها توانستند 74.5 درصد از واریانس کل را تبیین نمایند. نتایج تحلیل عاملی تاییدی نیز حاکی از معنی داری و تایید عوامل یادشده به عنوان چالش های صندوق های اعتبارات خرد زنان روستایی بود.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

اهداف: امروزه توسعه اقتصادی پایدار، اﺻﻠﻰ ترین هدف اقتصادی کشورهای در حاﻝ توسعه است و در این زمینه، اعتباراﺕ خرد ﻣﻰ تواند به عنوان رهیافتی کارآمد، نقش مهمی در دﺳﺖ یابی به معیشت پایدار در نواحی روستایی ایفا کند. هدف اصلی این پژوهش، تحلیل اثرات اعتبارات خرد بر پایداری اقتصاد روستایی و در نهایت پاسخ به این سوال است که پرداخت اعتباراﺕ خرد در روستاهای منطقه مورد مطالعه، چه تاثیری بر پایداری اقتصاد روستایی و مولفه ﻫﺎی مربوط به آن شامل عدالت اقتصادی، ثبات اقتصادی و رفاه اقتصادی داشته است.روش: روش انجام مطالعات در این پژوهش، مبتنی بر روشﻫﺎی توصیفی - تحلیلی و پیمایشی است. همچنین اطلاعات مورد نیاز از طریق روش ﻫﺎی میدانی و اسنادی گردآوری شدﻩ اند. جامعه آماری مورد نظر، مشتمل بر خانوارهای ساکن روستاهای شهرستان نیشابور است که از صندوق کارآفرینی امید وام خوداشتغالی دریافت کرده اند. 276 خانوار بر اساس فرمول کوکران به عنوان جامعه نمونه تحقیق به طور تصادفی انتخاب شده است. روایی پرسش نامه از طریق روش اعتبار محتوایی از نوع صوری مورد تایید قرار گرفته و پایایی پرسش نامه با روش آلفای کرونباخ برابر با 0.939 به دست آمده است. دادﻩ های جمع ﺁوری شده توسط آمار توصیفی و استنباطی (X2 تک بعدی و t تک متغیره) تحلیل و نتیجه ﮔﻴﺮی شده است.یافته ﻫﺎ: یافته ﻫﺎی پژوهش نشان ﻣﻰ دهد که ارایه اعتبارات خرد، بر پایداری اقتصاد روستایی تاثیر معناداری داشته و آن را بهبود بخشیده است.نتیجه ﮔﻴﺮی: برای پایداری اقتصاد روستاها، رویکرد توسعه ﺍی مطلوب است که به اقشار پایین ﺩست به مثابه عاملان و پایش گران سیاست ﻫﺎی پیش گیرانه مانند اعطای اعتبارات خرد نگاه کند.

هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی سازه های مؤثر بر موفقیت صندوق­ اعتبارات خرد زنان عشایری استان فارس بود. این پژوهش نوعی تحقیق کمّی است که با بهره­گیری از شیوه پیمایش انجام شده است. داده های مورد نظر با کمک پرسشنامه از 331 نفر از زنان عشایری عضو صندوق­ اعتبارات خرد استان فارس بدست آمد که با استفاده از فرمول کوکران به روش طبقه ای با انتساب متناسب انتخاب شده بودند. روایی صوری پرسشنامه توسط متخصصان توسعه روستایی و ترویج کشاورزی دانشگاه یاسوج و پایایی شاخص های آن از طریق انجام یک مطالعه راهنما و روش آلفای کرونباخ (0/712 تا 0/911) تأیید گردید. نتایج نشان داد که همبستگی میان سازه­های اقتصادی، اجتماعی- فرهنگی، روان شناختی، حمایتی و آموزشی با موفقیت صندوق اعتبارات خرد زنان عشایری، مثبت و در سطح 1 درصد معنادار بوده است. فزون بر این، موفقیت صندوق­ اعتبارات خرد زنان عشایری را می توان به سازه­ های اجتماعی- فرهنگی، روان­شناختی، اقتصادی، آموزشی و سابقه عضویت در صندوق نسبت داد که 79/6 درصد موفقیت صندوق اعتبارات خرد زنان عشایری را تبیین کرده اند. بر اساس نتایج تحقیق، به منظور ارتقای موفقیت صندوق اعتبارات خرد، برگزاری کلاس ها و دوره های آموزشی در خصوص معرفی کسب وکارهای درآمدزا و پایدار، افزایش مبالغ وام ها و شناسایی خیرین و راهنمایی آن ها به منظور سرمایه گذاری در صندوق توصیه می شود.